کمک به عرضه ریالی نفت در بورس

    با توجه به خروج آمریکا از برجام و بازگشت مجدد تحریم‌ها از اواسط آبان‌ماه 97، صادرات نفت ایران روند کاهشی به خود گرفته و بر اساس برخی از گزارش‌ها به زیر 1.5میلیون بشکه در روز رسیده است؛ حال‌آنکه پس از برجام، این میزان درحدود 2.7میلیون بشکه بود. بنابراین بررسی راهکارهای جدید برای مقابله با تحریم‌های نفتی بیش از گذشته اهمیت می‌یابد. یکی از راهکارهای اساسی برای کاهش تأثیرگذاری تحریم‌های نفتی، فروش ریالی نفت در بورس است؛ زیرا زمینه‌ای فراهم می‌کند که نفت در قالب محموله‌های کوچک و متوسط، به بخش خصوصی فروخته شود و ریسک تحریم‌پذیری نسبت به شیوه‌های رایج به میزان قابل‌توجهی کاهش یابد. 
 
     عرضه نفت در بورس و فروش آن در قالب محموله‌های کوچک به بخش خصوصی که هویت آن برای آمریکا نامشخص است، باعث می‌شود که امکان رهگیری و شناسایی محموله‌های نفتی برای آمریکا عملاً غیرممکن شود. همچنین از آنجا که بخش خصوصی توانایی و انعطاف‌پذیری بیشتری برای دور زدن تحریم‌های نفتی دارد و امکان تحریم‌پذیری آن نسبت به شرکت ملی نفت به‌مراتب کمتر است، پیاده‌سازی این روش می‌تواند مانع افت میزان صادرات نفت در زمان تحریم‌ها شود. علاوه‌براین فروش ریالی نفت در بورس مانع بلوکه شدن درآمدهای حاصل از آن می‌شود؛ چراکه این امکان را فراهم می‌آورد که دولت درآمد خود را از بخش خصوصی، به صورت ریالی و مستقل از نظام بانکی جهانی دریافت کند. شایان‌ذکر است که سازوکار شفاف بورس موجب می‌شود که از یک سو، احتمال بروز رانت و فساد در فروش نفت کاهش یابد و از سوی دیگر، قیمت نفت در فضایی رقابتی شکل گیرد و به مقدار واقعی خود نزدیک‌تر شود.
 
    سابقه این موضوع در کشور به سال 90 و بعد از آن، سال 93 برمی‌گردد که هر دو تجربه با نقاط ضعف و قوتی همراه بود. برای موفقیت عرضه نفت در بورس، لازم است ضمن آسیب‌شناسی این تجربیات و ایجاد هماهنگی میان نهادهای مرتبط با موضوع، اجرای دقیق آن در دستور کار قرار گیرد.
 
   

مطالعه تجربیات جهانی در زمینه فروش نفت در بورس و آسیب‌شناسی تجربیات سابق کشور در این زمینه
 
برگزاری نشست‌های تخصصی با حضور کارشناسان و مسئولین مختلف به‌منظور بررسی کارشناسی موضوع
 
بازدید میدانی از پایانه نفتی خارگ با هدف بررسی جوانب تحویل نفت به مشتریان در بورس
 
تعامل با اساتید دانشگاه و بدنه نخبگانی کشور به‌منظور همراه نمودن و استفاده از نظرات کارشناسی آنان
 
 
 

تصویب موضوع در ستاد تدابیر ویژه اقتصادی شورای عالی امنیت ملی و شورای عالی هماهنگی اقتصادی (سران قوا)
 
الزام وزارت نفت به عرضه نفت در بورس در قالب بند «و» تبصره 1 ماده واحده قانون بودجه سال 98
 
فروش بیش از یک‌میلیون بشکه نفت در 3 نوبت عرضه نفت در بورس انرژی
   

برگزاری رویدادهای تخصصی با هدف ترویج فروش نفت در بورس و بررسی موانع پیشِ‌روی آن
 
پیگیری ایجاد کمیته ویژه ذیل کمیسیون انرژی مجلس شورای اسلامی با هدف نظارت بر حسن اجرای موضوع
 

ارتباط با گروه مسئول : R&DDept at CPDI.ir