اخبار > آشنایی با اتحادیه اقتصادی اوراسیا

 


آشنایی با اتحادیه اقتصادی اوراسیا

مقدمه

اتحادیه اقتصادی اوراسیا فعالیت خود را رسما"از ابتدای ژانویه سال ۲۰۱۵آغاز کرد.

ریشه نظری تکوین اتحادیه اقتصادی اوراسیا را بایستی در پیشنهاد نور سلطان نظربایف، رئیس‌جمهور قزاقستاندر سال ۱۹۹۴در خصوص تکوین بلوک تجاری منطقه‌ای جستجو کرد. پس از طرح این پیشنهاد، در سال ۲۰۰۰بلاروس، قزاقستان، روسیه، قرقیزستانو تاجیکستانجامعه اقتصادی اوراسیا را با هدف ایجاد بازار مشترک برای کشورهای عضو به وجود آوردند که ازبکستاننیز در سال ۲۰۰۶به آن پیوست.

در سال ۲۰۰۷، روسیه، قزاقستان و بلاروس درباره ایجاد یک اتحادیه گمرکی میان خود به توافق رسیدند. در سال ۲۰۰۹، ابتدا توافقاتی میان مسکو، آستانه و مینسک در خصوص ایجاد تعرفه گمرکی مشترک (ایجاد کد مشترک به جای قوانین داخلی) صورت پذیرفت و در نهایت، توافقات مذکور به امضای رؤسای جمهوری سه کشور رسید و بدین ترتیب، اتحادیه گمرکی در سال ۲۰۱۰میان این سه کشور شروع به فعالیت کرد.

اتحادیه اقتصادی اوراسیا از ادغام اتحادیه گمرکی منطقه اوراسیا و نیز جامعه اقتصادی اوراسیا و به منظور مدرن سازی همه جانبه، همکاری و بهبود رقابت پذیری اقتصادهای ملی و ایجاد شرایط توسعه پایدار برای بهبود شرایط زندگی جمعیت کشورهای عضو ایجاد گردید. این اتحادیهفعالیت خود را رسما"از ابتدای ژانویه سال ۲۰۱۵آغاز کرد. 

 

اهداف و اولويت‌هاي اتحاديه

اهداف و اولویت‌های اتحادیه گمرکی شامل حذف تعرفه‌های گمرکی داخلی کشورهای عضو، ایجاد تعرفه خارجی مشترک و یک بازار واحد گسترده میان روسیه، قزاقستان و بلاروس اعلام شد.

ایده تأسیس فضای واحد اقتصادی موجب شد رؤسای جمهور روسیه، بلاروس، قزاقستان توافقنامه ایجاد اتحادیه اقتصادی اوراسیا را در سال ۲۰۱۴امضاء کنند که در اول ژانویه سال ۲۰۱۵اجرایی شود.

هدف این اتحادیه، ایجاد فضای واحد اقتصادی، توسعه بازار مشترک و دستیابی به حرکت آزاد کالا، سرمایه، خدمات و مردم در بازار واحد کشورهای عضو، کاهش قیمت کالاها با کاهش هزینه‌های حمل و نقل مواد خام، ترویج رقابت سالم در بازار مشترک، سیاست‌های مشترک در کشاورزی، انرژی، فناوری و حمل و نقل اعلام شده است.

ارمنستاندر ۲ژانویه ۲۰۱۵و قرقیزستان در ۶اوت ۲۰۱۵به عضویت کامل اتحادیه اقتصادی اوراسیا درآمدند. در حال حاضر، اعضای این اتحادیه روسیه، بلاروس، قزاقستان، قرقیزستان و ارمنستان هستند که عضو اتحادیه گمرکی اوراسیا نیز هستند. تاجیکستان، گرجستان، ازبکستان، مولداوی، اوکراین، پاکستان، ترکیه، ایران، چینو ویتنامنیز از دیگر گزینه‌های احتمالی عضویت در این اتحادیه اوراسیا هستند.

 

ترکیب کشورهای عضو اتحادیه اقتصادی اوراسیا

  • روسیه (از 1 ژانویه 2015)
  • بلاروس (از 1 ژانویه 2015)
  • قزاقستان (از 1 ژانویه 2015)
  • ارمنستان (از 2 ژانویه 2015)
  • قرقیزستان (از 12 آگوست 2015)

در حال حاضر تعداد کشورهای عضو در مقایسه با تعداد کشورهائی که در اصل این معاهده را امضا کردند، افزایش یافته است. توسعه اتحادیه اقتصادی اوراسیا دارای چشم انداز می باشد.

کشورهای ناظر اتحادیه

  • مولداوی (از 14 آوریل 2017)

نامزدهای عضویت در اتحادیه

  • تاجیکستان
  • مولداوی
  • ازبکستان
  • مغولستان
  • ترکمنستان
  • ایران
  • ترکیه
  • هند
  • چین
  • تونس

 

ریاست اتحادیه

سال

کشور

رئیس کشور

رویدادهای اصلی در اتحادیه

2015

بلاروس

الکساندر لوکاشنکو

آغاز کار اتحادیه اقتصادی اوراسیایی بین ارمنستان، بلاروس، قزاقستان و روسیه، و بعدا" قرقیزستان

2016

قزاقستان

نورسلطان نظر بایف

منطقه آزاد تجاری با ویتنام

2017

قرقیزستان

آلمازبیک آتامبایف

اعطای وضعیت کشور ناظر به مولداوی

2018

روسیه

ولادیمیر پوتین

 

2019

ارمنستان

آرمن سرکیسیان

 

2020

بلاروس

الکساندر لوکاشنکو

 

2021

قزاقستان

در انتخابات 2020 مشخص خواهد شد

 

2022

قرقیزستان

سورونبای ژنبیکوف

 

 

هر سال یک کشور عضو اتحادیه به عنوان رئیس اتحادیه انتخاب می شود. در سال 2015 بلاروس به ریاست پیشنهاد شد.

 

شاخص های کلی اقتصادی اتحادیه

  • تولید ناخالص داخلی در اتحادیه اقتصادی اوراسیا - 2.2 تریلیون دلار  (3.2 % تولید ناخالص داخلی جهانی)
  • تولید صنعتی - 1.3 تریلیون دلار  (3.7 % تولید صنعتی جهانی)
  • حجم تجارت خارجی با کالاهای اتحادیه اقتصادی اوراسیا با کشورهای ثالث - 877.6 میلیارد دلار (3.7٪از صادرات جهان، 2.3٪از واردات جهان)

مساحت و جمعیت

  • مساحت کشورهای عضو اتحادیه بیش از 20 میلیون کیلومتر مربع می باشد.
  • تعداد جمعیت برای 1 ژانویه 2016-182.7 میلیون نفر (2.5 % تعداد جمعیت جهانی)
  • تعداد جمعیت به لحاظ اقتصادی فعال در سال 2016- 92.9 میلیون نفر (2.8 % تعداد جهانی)
  • نرخ بیکاری 5.3٪ (اتحادیه اروپا - 10.2٪، ایالات متحده آمریکا - 6.2٪، جهان - 8.4٪) (4.9 % کمتر از نرخ اتحادیه اروپا)

انرژی

  • استخراج نفت- 607.5 میلیون تن، جایگاه 1 در جهان (14.6 % تولید جهانی)
  • استخراج گاز- 682.6 میلیارد متر مکعب، جایگاه 2 در جهان (18.4 % تولید جهانی)
  • تولید انرژی برق- 1210.2 میلیارد کیلووات ساعت، جایگاه 4 در جهان (5.1 % تولید جهانی)

صنعت

  • تولید فولاد- 76.9 % میلیون تن، جایگاه 5 در جهان (4.5 % تولید جهانی)
  • تولید کودهای معدنی- 27349 هزار تن، جایگاه 2 در جهان (10.8 % تولید جهانی)
  • تولید چدن- 54.6 میلیون تن، جایگاه 3 در جهان (4.5 % تولید جهانی)‌

زیرساخت

  • طول مسیرهای راه آهن- 107 هزار کیلومتر (جایگاه 2 در جهان)
  • طول راه های خورویی- 1605.9 هزار کیلومتر (جایگاه 5 در جهان)
  • سهم جمعیتی دارای دسترسی به شبکه اینترنت- 59.4 % جمعیت (4.4 % کاربران جهانی اینترنت)

کشاورزی

  • تولیدات کشاورزی- 144.1 میلیارد دلار (5.5 % تولید جهانی)
  • محصول ناخالص کشت غله و حبوبات- 134 میلیون تن،جایگاه 5 در جهان (5.5 % تولید جهانی)
  • تولید شیر- 44 میلیون تن، جایگاه 3 در جهان (7% تولید جهانی)

 

ساختار و نهادهای مدیریتی اتحادیه

 شورای عالی اقتصادی اوراسیا

عالی ترین نهاد اتحادیه اقتصادی اوراسیا، شورای عالی اقتصادی اوراسیا می باشد که شامل روسای جمهور کشورهای عضو اتحادیه می شود. جلسات آن حداقل یک بار در سال برگزار می شود. اولین جلسه از زمان آغاز به کار اتحادیه اقتصادی اوراسیا در 8 مه 2015 در کرملین برگزار شد.

سران دولت های کشورهای عضو، عضو شورای اقتصادی بین الدولی اوراسیا هستند. آن شورا تضمین اجرای و نظارت بر اجرای تصمیمات شورای عالی را در سطح رؤسای جمهور را فراهم می کند، حکم کمیسیون اقتصادی اوراسیا را می دهد، و همچنین دیگر اختیارات را دارد. جلسات حداقل دو بار در سال برگزار می شود. اولین جلسه در تاریخ 6 فوریه 2015 در Gorki، در محل اقامت رئیس دولت روسیه در حومه مسکو برگزار شد.

کمیسیون اقتصادی اوراسیا یک نهاد فعال دائمی نظارتی اتحادیه است. در میان وظایف آن: تضمین شرایط برای عملکرد و توسعه اتحادیه، و همچنین تدوین طرح های پیشنهادی در مورد مسائل همکاری اقتصادی می باشد.

شورای بین دولتی

متشکل از سران دولت کشورهای عضو. جلسات شورای بین دولتی در صورت لزوم، اما نه کمتر از دو بار در سال برگزار می شود. وظیفه اصلی آن تحقق و کنترل اجرای معاهده اتحادیه اقتصادی اوراسیا، معاهدات بین المللی در چارچوب اتحادیه و تصمیمات شورای عالی می باشد.

کمیسیون اقتصادی اوراسیا

نهاد دائمی رگولاتوری فراملی اتحادیه، که مقر آن در مسکو است. وظایف اصلی کمیسیون، اطمینان از شرایط کارکرد و توسعه اتحادیه و همچنین تدوین طرح های پیشنهادی برای ادغام اقتصادی در چارچوب اتحادیه است.

دادگاه اتحادیه

یک نهاد قضایی اتحادیه که بکارگیری پیمان اتحادیه اقتصادی اوراسیا توسط کشورهای عضو و نهادهای اتحادیه و سایر معاهدات بین المللی را در چارچوب اتحادیه تضمین می کند.

شورای بازرگانی(زیر مجموعه کمیسیون اقتصادی اوراسیا)

در 22 مه 2015، در جریان 8 امین فروم اقتصادی آستانه، یک توافقنامه برای ایجاد شورای بازرگانی اتحادیه اقتصادی اوراسیا امضا شد که بنیانگذاران آن اتاق ملی کارفرمایان قزاقستان " Atameken" ، اتحادیه صنعتگران و کارآفرینان روسیه، کنفدراسیون صنعتگران وکارفرمایان بلاروس، اتحادیه صنعتگران و کارآفرینان (کارفرمایان) ارمنستان، اتحادیه صنعتگران و کارآفرینان قرقیزستان بودند. کار شورا به ایجاد گفتگوی بین محافل کسب و کار کشورهای عضو اتحادیه اقتصادی اوراسیا کمک می کند و همچنین هماهنگی متقابل آنها با کمیسیون اقتصادی اوراسیا و رهبری کشورها را تضمین می کند.

کمیته مشاوره ای در زمینه سیاست های مالیاتی و اداری نزد هیات کمیسیون اقتصادی اوراسیا (زیر مجموعه کمیسیون اقتصادی اوراسیا)

کمیسیون اقتصادی اوراسیا- یک سازمان دائمی فعال فراملی نظارتی اتحادیه است که آنرا شورای کمیسیون و هیئت کمیسیون تشکیل می دهند.

            شورای کمیسیون شامل معاونان نخست وزیران کشورهای عضو اتحادیه می شود. ترکیب هیات کمیسیون اقتصادی اوراسیا را رئیس و وزرای کمیسیون تشکیل می دهند.

وظایف اصلی کمیسیون عبارت است از تامین شرایط عملکردی و توسعه اتحادیه اقتصادی اوراسیا، و همچنین تدوین طرح های پیشنهادی در زمینه ادغام اقتصادی در چارچوب اتحادیه اقتصادی اوراسیا.

وظایف اصلی کمیته مشورتی، تهیه پیشنهادها برای هیئت مدیره شامل تهیه پیش نویس های اسناد حقوقی قانونی اتحادیه در زمینه اجرای سیاست مالیاتی و اداری، در موارد زیر است:

  1. شکل گیری رویکردهای متحد در اجرای سیاست مالیاتی کشورهای عضو اتحادیه اقتصادی اوراسیا در زمینه های مورد توافق؛
  2. هماهنگ سازی قوانین مالیاتی کشورهای عضو اتحادیه اقتصادی اوراسیا در زمینه های مورد توافق؛
  3. بهبود مبنای قانونی و حقوقی اتحادیه اقتصادی اوراسیا در زمینه:

 

         - مالیات غیرمستقیم در تجارت متقابل در قلمرو گمرکی مشترک اتحادیه اقتصادی اوراسیا؛


          - گردش مالی کالاهای شامل مالیات (از جمله محصولات الکلی) در قلمرو گمرکی مشترک اتحادیه اقتصادی اوراسیا؛

          - مالیات مستقیم؛

 

          4. بهبود مدیریت مالیاتی، شامل مسائل مربوط به کنترل مالیات بر قیمت گذاری انتقال؛


          5. بهبود تعامل اطلاعاتی نهادهای مالیاتی کشورهای عضو اتحادیه اقتصادی اوراسیا؛


          6. بحث در مورد مسائل عملی استفاده از مبنای قانونی و حقوقی اتحادیه اقتصادی اوراسیا ، تنظیم جنبه های مالیات و تهیه توصیه هایی برای حل وضعیت های مشکل دار.

 

شورای عالی اقتصادی اوراسیا، مهمترین رکن اتحادیه اقتصادی اوراسیا است که از سران کشورهای عضو تشکیل شده است. دومین رکن اتحادیه، شورای بین دولتی اوراسیا است که اعضای آن، نخست وزیران کشورهای عضو هستند.

کمیسیون اقتصادی اوراسیا، رکن اجرایی اتحادیه است. مقر این کمیسیون به عنوان سازمان نظارتی بر اتحادیه گمرکی، در مسکوقرار دارد، متشکل از ده نفر است که از هر پنج کشور عضو، دو نفر نماینده در آن حضور دارد. در کمیسیون اقتصادی اوراسیا بیش از يك هزار نفر از متخصصان مربوطه مشغول به فعالیت هستند.

تصمیمات کمیسیون اقتصادی اوراسیا در صورتی که توسط دو سوم آراء در هیأت ده نفره تصویب شود، برای تمامی کشورهای عضو الزام‌آور خواهد بود. با این حال، هر یک از اعضا از طریق کمیسیون شورای اقتصادی اوراسیا که شامل معاونان نخست وزیران کشورهای عضو است، دارای حق وتو هستند. در صورتی که میان اعضا در خصوص موضوعی اختلاف وجود داشته باشد، موضوع اختلاف به نخست وزیران کشورهای عضو که دو بار در سال در قالب شورای بین دولتی اوراسیا با یکدیگر ملاقات می‌کنند، ارسال می‌شود.

معمولاً موضوعات خطیر و بحث‌برانگیز به شورای عالی اقتصادی اوراسیا، که سالانه در سطح سران برگزار می‌شود، ارجاع داده می‌شود. همچنین یک نهاد قضایی تحت عنوان دادگاه اتحادیه اقتصادی اوراسیا وجود دارد که به حل اختلاف و تفسیر مسائل حقوقی اتحادیه می‌پردازد.

 

بودجه اتحادیه و سهم هر عضو

تامین مالی فعالیت های نهادهای اتحادیه بوسیله اعتبارات بودجه ای اتحادیه انجام می شود که به حساب سهم کشورهای عضو به روبل روسیه تشکیل شده است.

در آمد 627 734 7 هزار روبل روسیه (339 118 138 دلار آمریکا)‌ ؛    هزینه ها 627 734 7 هزار روبل روسیه بوده است.

سهم هر کشور در هزینه ها عبارتند از : ارمنستان- 400 854 85  روبل (114/533 1 دلار) ؛ بلاروس- 000 699 352 روبل (196 298 6 دلار) ؛ قزاقستان- 000 932 549 روبل (214 820 9 دلار) ؛ قرقیزستان- 900 957 146 روبل (248 624 2 دلار) ؛ روسیه- 700 183 599 6  روبل (566 842 117 دلار).

 

منابع انگلیسی

-“About the Eurasian Economic Commission”, 2016, available: http://www.eurasiancommission.org/en/Pages/ses.aspx

-“Customs Union of Russia, Belarus and Kazakhstan”,2010, available: http://www.ifcg.ru/en/information/customs-union.html

-“Russia-led EEU & Israel may ink free trade pact in 2017”, 2016, available: https://www.rt.com/business/364530-eeu-israel-deal-talks/

-“The Eurasian Economic Union: Power, Politics and Trade”, 2016, International Crisis Group, available: https://www.crisisgroup.org/europe-central-asia/central-asia/

ارتباط با ما:

سه شنبه ١٥ آبان ١٣٩٧ - ١٣:٣١
واژه های کلیدی:
فایل ضمیمه
تعداد دانلود
تعداد نمایش : 40